قنات زارچ

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

قدیمی ترین وطولانی ترین قنات در جهان، به نام “ قنات زارچ ” در استان یزد واقع شده است. این قنات با طول 100كيلومتر و تعداد چاه‌هاي 2115 حلقه ، سابقه ای بیش از 3000 سال در کشور دارد.

پس از ورود اسلام به ايران، مسجد جامع تاریخی شهر يزد نيزدرحريم قنات زارچ ساخته شد و چند ميله چاه اين قنات در محدوده اين مسجد قرار گرفت تا علاوه بر پر كردن آب انبار وسيع زير مسجد، نمازگزاران بتوانند از طريق پاياب براي وضو گرفتن از آب قنات استفاده كنند كه اين پاياب هنوز هم قابل استفاده است.

تعدادی از میله های آن هم در محل مسجد جامع یزد قرار دارد. احتمالا این مسئله نشان می دهد که این قنات قبل ازاسلام وجود داشته و پس از آن، مسجد جامع یزد را در حریم قنات بنا نموده اند تا از طریق پایاب از آب قنات جهت وضو گرفتن استفاده شود.

پیشنهاد میکنیم این مطلب را نیز مشاهده کنید : منار جنبان ندوشن

یکی از ویژگی های قنات زارچ مقطع مربعی آنها است که قدمت حفر آن به زمان زرتشتیان بر می گردد.تا نیم قرن پیش هم آبدهی قنات زارچ بيش از 150 ليتر در ثانيه بود اما به دليل حفر بي‌رويه چاه‌هاي عميق و نيمه عميق در حريم آبي قنات، آبدهي آن به شدت كاهش يافته است.

مظهر این قنات در شهر زارچ واقع شده و دارای سه شاخه یا تونل زیر زمینی جدا از هم است که تونل های آن؛شیرین، شور و ابراهیم خویدکی نام دارد.البته دو شاخه‌ شيرين و ابراهيم خويدكی، شاخه‌هاي خشك شده قنات زارچ هستند و هم‌ اكنون تنها شاخه شور به طول 72 كيلومتر آبدهي دارد كه آبدهي اين شاخه در بالا‌دست قنات 60 ليتر در ثانيه بوده اما در مظهر قنات 28 ليتر در ثانيه است. با كاهش ميزان آبدهي قنات، فاضلاب و آلودگی ‌هاي آب قنات هم خود را آشكار كرده است. البته توسعه شهر يزد طی چند قرن گذشته، ساختمان سازي در حريم قنات، ريزشي بودن سقف و ديواره مجراي قنات و ميله چاه ها، نشست فاضلاب ها به درون قنات وقرار دادن لوله های فاضلاب در برخی مناطق در دالان قنات مشکلات بسياري را براي اين قنات کهن به وجودآورده است و در نهایت به مرگ خاموش آن منجر شد.حتی در حال حاضر 30 کيلومتری از قنات زارچ در که زير شهر يزد عبور می کند در دو نقطه در بافت قدیم قرار دارد که اين مناطق فاقد فاضلاب هستند و برخي از منازل مسکونی خود را به داخل قنات هدايت کرده اند، گرچه با تمهیداتی این معضل به حداقل رسیده اما همچنان ادامه دارد. هدايت فاضلاب‌ها به قنات حتی سبب ايجاد گاز”co2 “در قنات شده كه اين امر لايروبي را برای مقنيان مشكل و خطرآفرين نموده است.

به هرحال به نظر می رسد با توجه به در خطر بودن حيات قنات زارچ به عنوان يکي از سازه های آبی کهن که از قدمتي ديرينه درکشوربرخورداراست ، ثبت جهانی این قنات که طی چند سال گذشته در دستور کار سازمان میراث فرهنگی و گردشگر قرار دارد می تواند در زمينه حفاظت و نگهداری آن موثرباشد.

قنات زارچ

قنات زارچ

قنات زارچ

قنات زارچ

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][vc_column_text]

آدرس بر روی نقشه

[/vc_column_text][vc_gmaps link=”#E-8_JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZ29vZ2xlLmNvbSUyRm1hcHMlMkZlbWJlZCUzRnBiJTNEJTIxMW0xOCUyMTFtMTIlMjExbTMlMjExZDI3MDcyLjU0OTUwMTIxODY3MyUyMTJkNTQuMjU5OTI5NzgxNDA0NzE1JTIxM2QzMS45ODYxNTMzOTc5MzE3MzclMjEybTMlMjExZjAlMjEyZjAlMjEzZjAlMjEzbTIlMjExaTEwMjQlMjEyaTc2OCUyMTRmMTMuMSUyMTNtMyUyMTFtMiUyMTFzMHgzZmE2MGQ5ODA1NTExODBmJTI1M0EweDcyM2Y5YWMxNmE0MGYzNzUlMjEyejJMTFlwOWl4Mm9iWWpDRFlwOWl6MktyWXA5bUdJTnVNMkxMWXJ3JTIxNWUwJTIxM20yJTIxMXNmYSUyMTJzaXIlMjE0djE0NzQ3MTU5NDkzOTQlMjIlMjB3aWR0aCUzRCUyMjYwMCUyMiUyMGhlaWdodCUzRCUyMjQ1MCUyMiUyMGZyYW1lYm9yZGVyJTNEJTIyMCUyMiUyMHN0eWxlJTNEJTIyYm9yZGVyJTNBMCUyMiUyMGFsbG93ZnVsbHNjcmVlbiUzRSUzQyUyRmlmcmFtZSUzRQ==”][/vc_column][/vc_row]

2 دیدگاه دربارهٔ «قنات زارچ»

  1. با تشکر از مطالب مفید سایتتون. سوالی داشتم در مورد مختصات قنات زارچ اگه مختصات رو هم ذکر کنید عالی میشه.

    31 اردیبهشت 1398 at 8:35 ب.ظ زهره زین الدینی پاسخ
    • ممنون، متاسفانه اطلاعی از آن نداریم اما سعی چنانچه آن را بدست آوردیم در همین مطلب منتشر خواهیم کرد.

      7 خرداد 1398 at 4:08 ب.ظ آسان بگرد پاسخ

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *